X
تبلیغات
مجله اینترنتی مدیریت بحران و سوانح

مجله اینترنتی مدیریت بحران و سوانح

اولین مجله اینترنتی علمی، آموزشی و فنی در زمینه مدیریت بحران و سوانح به زبان فارسی

سال هشتم-شماره سوم-مطلب دوم: مدیریت بحران و شهردار بحرانی (آفتاب آمد دلیل آفتاب)

روز دوشنبه عصر هشتم جولای 2013 باران سیل آسایی در تورنتو باریدن گرفت و شهر را تا مرز اعلام وضعیت بحرانی پیش برد.  از نظر کارشناسان هواشناسی و محیط زیست کانادا این باران به دلیل بارش مقدار شدید در زمانی بسیار کوتاه پدیده بسیار نادری بود که تقریبا هیچ زیرساختی توانایی مقابله و جذب آن را نمی داشت.  در پی سیل، برق بسیاری از مناطق شهر قطع گردید، حمل و نقل زمینی و زیر زمینی به دلیل آب گرفتگی خیابانها و ایستگاههای مترو مختل شدند و بسیاری از مردمی که پس از اتمام ساعات کاری عازم منزل هایشان بودند در خیابانها گرفتار شدند.  حدود 1400 مسافر در یکی از قطارهای منطقه ای که از تورنتو عازم شهرهای شمال تورنتوی بزرگ بود در رودخانه ای از آب گرفتار شدند که سرانجام به کمک نیروهای امداد نجات داده شدند.  

شهر فاصله چندانی تا یک بحران جدی نداشت. در همان روزها توجه رسانه ها و مردم به عواقب ناشی از سیل ماه جون در شهر کالگری در استان آلبرتا و فاجعه خروج قطار نفت کش از ریل و کشته شدن نزدیک به 50 نفر در شهر لک مگنتیک استان کبک جلب شده بود.  آنچه در این بین توجه کارشناسان را به شدت جلب کرده بود عملکرد شهردار شهر تورتنو در این سیل بود. با توجه به مصاحبه های او با رسانه ها اینطور نتیجه می شد گرفت که عملکرد راب فورد در حد یک شهروند معمولی بیشتر نبود. به عنوان مثال او در کنفرانسی مطبوعاتی گفت "من به همراه همسر و فرزندانم در وسیله نقلیه ام بودم و سعی می کردم اطلاعاتی به دست بیاورم" او در ادامه می گوید "تعداد زیادی از مردم در ماشین هایشان بودند و معلوم بود که آنها هم به دنبال اطلاعات هستند".  البته دلیل اصلی شهردار و خانواده اش برای رفتن به داخل وسیله نقلیه آن بود که برق منزل قطع شده بود و لاجرم برای فرار از گرما چند ساعتی را با سیستم خنک کننده وسیله نقلیه خودشان سپری کردند.  




شهردار حتی در تویتر خود در پیامی که به مردم فرستاد بجای استفاده از میلیمتر از سانتی متر استفاده کرد. اگر چه این پیام کمی بعد از حساب تویترش حذف شد ولی اثرات مخرب خودش را گذاشته بود. گوش فرادادن به این مصاحبه و بررسی عملکرد او به خوبی نشان می داد که او آشنایی لازم با وظایف خود در شرایطی که می تواند به بحران منجر شود را ندارد. در این شرایط او می باید در اطاق مدیریت بحران شهر بوده و سکاندار مدیریت بحران احتمالی شهر را باشد. این ضعف عملکرد او روزهای بعد از سیل در مطبوعات و رسانه مورد اشاره قرار گرفت.  مهم تر آنکه عملکرد ضعیف شهردار تورتنو با عملکرد درخشان شهردار کالگری (ناهید ننشی) در مدیریت بحران سیل مقایسه می گردید.  شهرداری که به همین دلیل در انتخابات اخیر به آسانی مجددا به شهرداری شهر انتخاب شد. 

این روزها خود شهردار تورنتو چار بحران شده است و نحوه عملکرد او نشان میدهد که او توانایی لازم برای مدیریت این بحران را نیز ندارد.  این بحران با علنی شدن ویدیویی که مدتها گفته می شد وجود دارد که او را در حال مصرف مواد مخدر نشان می دهد شروع گردید.  ویدیویی که شهردار مدتها وجود و محتوای آن را انکار می کرد.  پس از آنکه رئیس پلیس شهر تورتنو این موضوع را رسما اعلام کرد، شورای شهر انتظار داشت که شهردار ضمن عذر خواهی از مردم از سمت خود استعفا دهد. او البته چنین نکرد.  ایستادگی او در برابر شورای شهر باعث ایجاد تنشها و طرح سوالات بیشتر در مورد او شد. در پاسخ شهردار به برخی از این سوالات، جوانب بیشتری از رفتارهای ناپسند او مانند خرید مواد مخدر، مصرف مشروبات الکلی به هنگام کار و غیره نیز آشکار شد.  به طوریکه او را ناچارنمود تا در طول یک هفته دو باربه خاطر رفتارهایش رسما عذر خواهی نماید. علیرغم همه اینها شهردار هیچ نشانی از کنار کشیدن از قدرت از خود نشان نمی دهد. 

در ادامه این بحران شورای شهر در مصوبه ای نمادین که این هفته به تصویب رساند از شهردار خواست که ضمن عذر خواهی از مردم بابت رفتارهایش برای حل موقت بحران به مرخصی برود زیرا طبق قوانین استان اونتاریو شورای شهر نمی تواند شهردار را بر کنار نماید. از آنجا که باز هم طبق قوانین شهردار ملزم به پذیرفتن این مصوبه و اجرای آن نیست، او این مصوبه را نپذیرفت.  شورای شهر در اقدامی دیگر تصمیم به کاهش قدرت شهردار گرفت و لذا طبق مصوبه ای برخی از اختیارات  او را به معاونش داد و بخشهایی از بودجه دفترش را کاهش داد. در این مصوبه اختیارات شهردار در شرایط بحرانی از او گرفته شده و به معاون شهردار که مردی با تجربه و کاردان است سپرده می شود.  این مصوبه پیشنهادی با رای 42 رای موافق در برابر 2 رای مخالف به تصویب رسید.  بر خلاف مصوبه قبلی، این مصوبه لازم الاجراست ولی در واکنش به  آن شهردار شورا را تهدید به شکایت از آنها به دادگاه برای پیشنهاد و تصویب این مصوبه نمود.  اگر چه تا زمانی که بحرانی رخ ندهد این مصوبه نیز حالت نمادین دارد ولی حداقل این موضوع را روشن می سازد که شهردار فعلی توانایی مدیریت بحران را نخواهد داشت موضوعی که به هنگام سیل تابستان تا حدودی برای کارشناسان روشن شده بود. آفتاب آمد دلیل آفتاب. 

+ نوشته شده در  یکشنبه بیست و ششم آبان 1392ساعت 11:18  توسط دکتر علی عسگری- Dr. Ali Asgary  | 

سال هشتم-شماره سوم-مطلب اول: مدیریت بحران در حج (قسمت اول)

با توجه به اینکه امسال توفیق شرکت در مراسم حج پیدا کرده ام بر آن شدم تا فرایند حج را از نگاه مدیریت بحران و سوانح مورد توجه قرار دهم. اگر چه هدف من انشالله انجام اعمال حج و نزدیکی به خداوند بزرگ است ولی از ابتدای برنامه ریزی برای سفر تا کنون هر گونه مطلبی که در زمینه مدیریت بحران و سوانح مرتبط با این مساله بود ناخودآگاه توجه مرا به خود جلب می کردند.  اگر بخواهیم مدیریت بحران و سوانح را در حج بررسی نماییم بهتر است به صورت کلاسیک و شیوه علمی خودمان ابتدا به شناسایی و طبقه بندی مخاطرات در مراسم حج بپردازیم. از این رو در قسمت اول به برخی از مهمترین مخاطرات مربوط به مراسم حج اشاره می کنیم و در قسمتهای دیگر نحوه مدیریت این بحرانها و مسایل پیرامون آن را با ذکر نمونه هایی مورد بررسی قرار می دهیم.

قسمت اول: مخاطرات مرتبط با مراسم حج

در ادبیات و نظریه های مدیریت بحران مخاطرات به چند دسته کلی تقسیم می شوند که عبارتند از:

الف-مخاطرات طبیعی شامل:

مخاطرات آب شناسی (مانند سیل)، 

مخاطرات آب و هوایی (مانند هوای گرم شدید، هوای سرد شدید، طوفان، گرد و خاک و ...)

مخاطرات زمین شناسی (مانند زلزله، آتشفشان، سونامی و زمین لغزه)

مخاطرات بیولوژیک 

ب- مخاطرات تکنولوژیک و انسان ساز شامل: 

مخاطرات صنعتی (انفجارات صنعتی)

مخاطرات زیرساختها (مانند سقوط پلها، تخریب ساختمانها، ...)

مخاطرات حمل و نقلی  (مانند سقوط هواپیما، تصادف وسایط نقلیه و غیره)

مخاطرات انسان ساز (مانند تروریسم، ...)

الف-مخاطرات طبیعیبیشترین مخاطرات طبیعی منطقه مکه و مدینه را شاید بتوان مخاطرات ناشی از هوای بیش از اندازه گرم (Extreme Heat) و همچنین بیماری های مسری دانست.  سایر مخاطرات طبیعی مانند زلزله، سیل، طوفان، سرمای شدید، زمین لغزه و غیره اگر چه کاملا منتفی نیستند ولی احتمال وقوع شان در این منطقه از عربستان در ایام محدود سال بسیار کم است. بیماری های مسری بیشترین نگرانی ها را از نظر مخاطرات طبیعی دوران حج ایجاد کرده اند.  افراد زیادی از کشورهای مختلف با شرایط بهداشتی متفاوت در کنار یکدیگر و گاها در فضاهای سربسته قرار می گیرند. این مساله باعث امکان انتقال سریع بیماری های مسری را فراهم می نماید.  این گونه مخاطرات هم سلامتی افراد و هم امکان اجرای مناسک حج که بخاطر آنها افراد این سفر مهم را انجام داده ند از آنها می گیرد. 

مخاطرات تکنولوژیک و انسان ساز: این دسته از مخاطرات شاید مهمترین مخاطرات و بیشترین مخاطرات از نظر تعداد می باشند.  در زمینه حمل و نقل اعم از هوایی، زمینی و دریایی همواره در طول ایام حج شاهد بروز حوادث و سوانح ناگوار بوده ایم. این اتفاقات فقط به محدوده مکه و مدینه مربوط نبوده بلکه مقاصد و یا مبداء های حرکت زایران را در بر می گیرد. در داخل محدوده مکه و مدینه فقط همین نکته کافی است که در فاصله زمانی بسیار فشرده حجم بالایی از مسافران باید جابجا شوند و این فشردگی به نوبه خود امکان خطا و اشتباه رانندگان را بوجود می آورد.  با توجه به اینکه حجم بالایی از جابجایی حجاج در این منطقه با انوبوس صورت می گیرد تصادفات زمینی مهمترین خطرات حمل و نقلی منطقه مکه و مدینه را شامل می شوند.  در زمینه مخطرات زیرساختها نیز همواره مخاطراتی به صورت تخریب و یا شکست تمام و یا بخشی از زیرساختهایی که برای میزبانی و یا انجام مراسم مورد استفاده قرار می گیرند متصور است.  آتش سوزی ساختمانهای محل استقرار زائران یکی دیگر از مخاطرات مهم مراسم حج است.  مخاطره مهم دیگر ازدحام جمعیت و پیامدهای ناشی از آن می باشد.  این مخاطره مخصوص مکانهای اصلی مورد توجه زایران که هم در مکه و هم در مدینه وجود دارند می باشد.  این ازدحام همچنین ممکن است توسط عوامل و یا سوانح دیگر تشدید شوند.  مخاطرات انسان ساز اگر چه نادر بوده اند ولی احتمال وقوع آن را نباید نادیده گرفت. توجه به این مخاطره باعث می شود تا تدابیر لازم برای پیشگیری و کنترل این نوع مخاطرات در برنامه ریزی مدیریت بحران مراسم حج مورد توجه قرار گیرند.   

+ نوشته شده در  سه شنبه شانزدهم مهر 1392ساعت 4:4  توسط دکتر علی عسگری- Dr. Ali Asgary  | 

سال هشتم-شماره دوم-مطلب چهارم: مدیربت بحران از نوع مالی اش: دیترویت ورشکسته می شود

با وخیم تر شدن اوضاع مالی شهر دیترویت در ماههای اخیر، ایالت میشیگان با اعلام وضعیت بحرانی برای این شهر فردی را مسئول مدیریت این بحران تعیین نمود.  این فرد یک مدیر بحران معمولی نیست. او متخصص امور ورشکستگی است و در حقیقت مامور ایجاد پرونده ورشکستگی شهرداری و شهر دترویت برای ارایه به دادگاه فدرال در آمریکا است تا به این ترتیب بتواند شهر دیتریت را که سالهای سال است دچار بحران مالی و اقتصادی است نجات دهد. کمتر کسی باور می کند که این عاقبت یکی از شهرهای بزرگ آمریکا که روزگاری از شهرهای پر رونق جهان بود باشد.

detroit

 

عوامل چندی از پجمله کاهش جمعیت و درآمدهای مالیاتی ناشی از آن نقش اصلی را در به هم ریختن اوضاع مالی و ایجاد بحران مالی شهر ایفا کردند.  فقط بین سالهای 2000 تا 2010 شهر دیترویت بیش از 250000 نفر از جمعیتش را از دست داد. در حالیکه جمعیت دترویت که در سالهای دهه 50 میلادی بیش از 1.8 میلیون نفر بود اکنون جمعیت این شهر به کمتر از هفتصد هزار نفر رسیده است.  تعداد زیادی از خانواده های طبقه متوسط و بنگاههای اقتصادی از شهر رفته اند و با خودشان درآمدهای مالیاتی شهر را از بین برده اند. در ماههای اخیر شهر با فروش اوراق قرضه که توسط دولت ایالتی تضمین می شد به زحمت توانسته است حقوق بیش از ده هزار پرسنل را پرداخت نماید. کیفیت ارایه خدمات شهری به پایین ترین سطح خودش رسیده و شهر در حال فروپاشی است. بدون شک تاثیرات این بحران مالی و اقتصادی کمتر از بحرانهای طبیعی و تکنولوژیک نبوده است. 

مدیر بحران مالی پس از مذاکرات طولانی با موسسات اعتباری، اتحادیه های کارگری و صندوقهای بازنشستگی نتوانست آنها را متقاعد نماید تا حقوق و مزایای خود را کاهش دهند.  بنابر این آخرین راه حل تشکیل پرونده ورشکستگی برای شهر است. در صورتی که پرونده ورشکستگی به تایید دادگاه فدرال برسد دارایی های شهرداری برای باز پرداخت بدهی های شهر به فروش گذاشته می شوند. 

این مطلب خلاصه ای است از مطلبی که در سایت زیر منتشر شده است.

 http://www.foxnews.com/us/2013/07/18/detroit-emergency-manager-files-largest-municipal-bankruptcy-in-us-history/#ixzz2ZSPkhGQB

+ نوشته شده در  پنجشنبه بیست و هفتم تیر 1392ساعت 22:50  توسط دکتر علی عسگری- Dr. Ali Asgary  | 

سال هشتم-شماره دوم-مطلب سوم: دو صفحه فیس بوک که به داد شهر کالگری رسیدند

در مورد مزایا و معایب شبکه های اجتماعی سخن های زیادی از بدو پیدایش آنها تا کنون به عمل آمده است.  صرف نظر از مجادلات موجود در این زمینه که لازم است مورد توجه علاقمندان به مسایل اجتماعی و نقد و بررسی کافی قرار گیرند، کاربرد شبکه های اجتماعی در مدیریت بحرانها روز به روز بیشتر و مهمتر و در عین حال بارزتر از گذشته می شود.  مهمترین و کارسازترین نمونه این کاربردها را می توان در پی سیلی که در شهر یک میلیونی کالگری کانادا در 20 ماه جون سال جاری شروع شد و شهر را برای دو هفته در وضعیت اضطراری و بحرانی قرار داد ذکر نمود .  با دریافت اطلاعات هواشناسی و شروع بارش سنگین و احتمال فراگیری شهر توسط  سیل، شهرداری کالگری اقدام به اعلام وضعیت اضطراری و فعال کردن مرکز عملیات بحران و برنامه واکنش و مقابله با بحران نمود.  این خبر بلافاصله در همه جا منتشر شد و مردم از همه جهان و بخصوص کانادا و شهر کالگاری برای کسب اطلاعات بیشتر به وبسایت شهر مراجعه کردند. در این حین  وبسایت شهر به دلیل بار زیاد از کار افتاد و برای مدتی غیر قابل دسترس شد.  این در حالی بود که در اغلب مدارک منتشر شده شهر داری در زمینه مدیریت بحران مردم برای کسب اطلاعات باید به وبسایت شهر مراجعه می کردند.  

ماموران مدیریت بحران شهر با اطلاع از این موضوع و با کمی وقفه وبلاگی را برای اطلاع رسانی به راه انداختند و در کنار آن شروع به استفاده گسترده از دو صفحه فیس بوک  که یکی از قبل وجود داشت (City of Calgary)  و دیگری که در روز بیست و یکم جون راه اندازی شد (Calgary Clean Up) نمودند.  علاوه بر اینها کلیه کنفرانسهای خبری شهرداری در زمینه مدیریت بحران در یوتوب قرار داده می شد و  خط تویتر شهر نیز دانما فعال بود.  صفحه فیس بوک شهرکالگاری در حدود 27 هزار نفر بازدیدکننده (Like) و صفحه دیگر بیش از  40 هزار بنفر بازدیدکننده و استفاده کننده دارند. اگر این افراد اطلاعات بدست آمده را به دیگران توزیع نمایند بسرعت بسیاری از آنجه که ماموران مدیریت بحران شهر در صدد توزیع آن هستند به همه و یا بسیاری از شهروندان خواهد رسید.

  از این طریق مسئولان شهری توانستند نه تنها خلایی را که از طریق از کار افتادن وبسایت شهر پیش آمده بود جبران نمایند بلکه ارتباطات دو طرفه ای را با شهروندان و کلیه کسانی که وضعیت بحرانی شهر را دنبال می کردند برقرار نمایند. مطمئنا افرادی که این اطلاعات را منتشر می کردند و کسانی که این اطلاعات را دریافت می کردند شیوه جدیدی از مدیریت بحران را تجربه کردند.  شهرداری در صورت نیاز به نیروهای داوطلب برای پاکسازی معابر و یا ساختمانهای آسیب دیده کافی بود پیامی را در صفحه فیس بوک بگذارد. مردم بلافاصله برای کمک سر می رسیدند. در یک مورد شهر اعلام نیاز به 700 نفر برای عملیات پاک سازی معابر نمود و  نزدیک به 7000 نفر داوطلب به محل مورد نظر مراجعه نمودند.  وضعیت معابر، نحوه ارایه کمکها و غیره به سرعت در این شبکه ها اعلام و مردم واکنش مورد نظر را نشان می دادند.

این تجربه نشان داد که آمادگی قبلی و توانایی سیستم برای بکارگیری از این امکانات در اسرع وقت می تواند بسیار مهم و اساسی باشد.  بنابر این لازم است کلیه دست اندرکاران مدیریت بحران ضمن آشنایی بهتر و بیشتر با این سیستمها نحوه استفاده بهینه از آنها را در دستور کار خود قرار دهند و متناسب با شرایط خاص خود برنامه ریزی های لازم برای نحوه بکار گیری این شبکه ها  و گزینه هایی را که فرا رو قرار می دهند را انحام دهند.     

     


 

+ نوشته شده در  یکشنبه بیست و سوم تیر 1392ساعت 16:38  توسط دکتر علی عسگری- Dr. Ali Asgary  |